Dhoma e Tregtisë: 13 kërkesa antikrizë
 
Biznesmenët e Tiranës: Pagesa e TVSH-së, me këste
 
ARD KOLA
 
Pas një heshtjeje të palogjikshme, por që më pas u kuptua, vjen reagimi i Dhomës së Tregtisë dhe Industrisë Tiranë, organizmit zyrtar që mbron interesat e bizneseve, të cilat po ndjejnë gjithnjë e më shumë krizën ekonomike. "Kërkesat tona për të frenuar impaktin negativ të krizës botërore vijnë pas një studimi të hollësishëm të situatës ku ndodhemi. Ato janë serioze dhe me baza të qëndrueshme", u shpreh kreu Gjokë Uldedaj, i cili në kuadër të mbledhjes së Asamblesë për të diskutuar rezultatet e vitit 2008, gjeti rastin të paraqiste një sërë propozimesh. Në plan të parë, biznesi i Tiranës kërkon legalizimin e aseteve, masë që i injekton ekonomisë vlera të mëdha monetare. Disa nga propozimet e Dhomës së Tregtisë lidhen me rishikimin e politikave të TVSH-së, ku në plan të parë shihet heqja e kësaj takse për makineritë, si dhe kreditimi për disa pajisje të tjera që blihen nga ndërtimi, fasonët dhe bujqësia. Kjo e fundit vlerësohet nga biznesi me shumë rëndësi, si pasojë, Dhoma e Tregtisë dhe Industrisë kërkoi nga qeveria më shumë investime. Një pikë tjetër lidhet me vlerësimin e biznesit të vogël, i cili duhet të kryhet mbi baza reale, kurse për disa sektorë, si ndërtimi, duhet të rishikohet VKM-ja për pagat e referencës. Në total janë 13 kërkesa të bëra publike dje nga Asambleja e Dhomës së Tregtisë dhe Industrisë, ku mes tyre ishin krijimi sa më i shpejtë i Qendrës Kombëtare për Licencimin, liberalizimi i lejeve të ndërtimit, si dhe një zgjerim të skemës për ndërtimin e 6 mijë apartamenteve për të pastrehët. Për të gjitha këto kërkesa, qeveria ka kthyer në një farë mënyre përgjigje, të cilat nuk janë dukur në të njëjtën linjë me biznesin. Për qeverinë, Shqipëria nuk është në krizë, kurse biznesi ka pikëpamje tjetër. "Edhe pse jemi të mendimit se kriza në Shqipëri është më tepër e perceptuar se sa e jetuar realisht, mbështesim idenë që duhen marrë masat e duhura për nxitjen e sektorëve që në mënyrë indirekte janë prekur", theksoi kreu i Dhomës së Tregtisë dhe Industrisë.
 
Dhoma e Tregtisë
 
Rritja e anëtarësimit pranë Dhomës së Tregtisë dhe Industrisë me 70 për qind në 2008, për kryetarin Gjok Uldedaj është arritur falë përmirësimit të shërbimeve ofruar komunitetit të biznesit. "Gjatë vitit 2008, Dhoma e Tregtisë synoi që të hapë dritare të reja komunikimi, jo vetëm me vendet e rajonit, por edhe me ato vende që pak e njohin Shqipërinë, me dëshirën për të sjellë sa më shumë investitorë strategjikë në vendin tonë", u shpreh Uldedaj. Gjatë vitit 2008, Dhoma arriti të hapë zyrën e saj të përfaqësimit në Kosovë, e cila më pas u pasua me çeljen e përfaqësive të reja në Kavajë e duke u kulmuar më parë me hapjen e zyrës në Torino. Një pjesë e rëndësishme e aktiviteteve të Dhomës kanë qenë forumet e biznesit dhe pjesëmarrja në panaire ku prezantohen më së miri produktet "Made in Albania" të zhvilluara në shtete të ndryshme të botës, Greqia, Italia, Gjermania, Zvicra, Anglia, Izraeli etj. Duke folur për politikat e qeverisë, Uldedaj u shpreh se, "ne kemi mundur të jemi zëri i duhur në të gjitha iniciativat ligjore që kanë lidhje me biznesin". Sipas tij, disa nga reformat e marra nga qeveria janë kontribut i diskutimeve dhe i propozimeve të Dhomës së Tregtisë dhe Industrisë, tashmë me traditë 150-vjeçare.  
 
 
Kërkesat e biznesit  
 
1. Të ngrihet një komision antikrizë i nivelit të lartë, të përfaqësuar nga biznesi, Banka e Shqipërisë, qeveria, Komisioni Parlamentar i Ekonomisë
 
2. Të vihet në funksionim sa më parë Qendra Kombëtare e Licencimit
 
3. Të vlerësohet sa më parë legalizimi i aseteve tregtare
 
4. Të hiqet TVSH për importin e makinerive prodhuese dhe atyre të mekanikes bujqësore dhe të paguhet TVSH vetëm në rastin e rieksportimit të këtyre makinerive. Të ulet TVSH për importin e makinerive për përdorim në industrinë e ndërtimit dhe vlera e kësaj TVSH-je të paguhet me këste të zgjatura
 
5. Për ndërtimin e 6 mijë apartamenteve për të pastrehët, kërkojmë që nisma të thellohet, duke favorizuar familjet që blejnë shtëpi për herë të parë (për sipërfaqe deri në 90 m²) dhe ku shteti të mund të marrë përsipër së paku 3 për qind të interesit të kredisë (për blerjet e realizuara deri në maj 2010). Po për të njëjtën kategori dhe për të njëjtën periudhë të hiqet edhe taksa hipotekore
 
6. Të liberalizohen lejet e ndërtimit
 
7. Të hiqen pagat e referencës për sektorët e ndërtimit, të prodhimit dhe për biznesin e vogël
 
8. Të investohet në drejtim të promovimit efektiv të resurseve natyrore të Shqipërisë dhe avantazheve të ekonomisë shqiptare
 
9. Në bashkëpunim me Dhomën e Tregtisë dhe Industrisë: të mbështeten programe realiste që ndihmojnë SME-të; të verifikohet me kujdes dhe realizëm efekti faktik i programeve të këtij projekti  
 
10. Biznesi i vogël të taksohet sipas vlerës së bilancit të thjeshtë të pranuar një vit më parë dhe diferencat të kalibrohen në momentin e dorëzimit të bilancit të vitit në vazhdim. Në këtë kuadër të gjenden dhe të aplikohen me shpejtësi instrumentet që i japin fund praktikes së pakuptimtë, abuzive dhe të dëmshme sipas së cilës pushteti lokal i takson këto biznese sipas një bilanci të supozuar dhe përherë më të lartë se ai reali
 
11. Të kreditohen me kredi të buta kompanitë që vendosin të aplikojnë standardet ISO
 
12. Të investohet në drejtim të promovimit efektiv të produkteve bujqësore dhe blegtorale shqiptare
 
13. Të vazhdohet më tej në procesin e nisur të përmirësimit të klimës së biznesit  
 
 
 
Kriza
 
Zëvendësministrat Mima dhe Bozdo: Disa sektorë po tkurren. Keq eksportet
 
"Biznesit i ofrojmë investime publike dhe rimbursim TVSH-je"  
 
 
Kontradiktat për rritjen ekonomike të vendit dhe ecurinë e saj vazhdojnë të theksohen edhe më shumë nga zyrtarë të qeverisë, të cilët e kanë vështirë të pranojnë dobësimin e aktivitetit privat. Si rrallëherë, dy zëvendësministra, i Financave dhe ai i Ekonomisë, Tregtisë dhe Energjetikës, zhvillonin një konferencë të posaçme mbi arritjet e dymujorit të parë 2009. Pasi folën për zhvillime deri diku pozitive, u theksua edhe një herë plani i qeverisë për antikrizën. "Investimet publike, rimbursimi në kohë i TVSH-së, si dhe disa masa lehtësuese për fasonët, janë disa politika të marra nga qeveria për t‘i garantuar biznesit qëndrueshmëri", u shpreh zëvendësministri i Financave. Njëzëri, Florion Mima dhe Eno Bozdo thanë se niveli i ekonomisë është i kënaqshëm dhe se dy muajt e parë të vitit e konfirmuan atë. Por ka një problem, të pranuar nga dy zëvendësministrat: kemi rënie të eksporteve dhe tkurrje të aktivitetit për disa sektorë të ekonomisë. "Eksportet po performojnë pothuaj në të njëjtin ritëm si vitin e kaluar. Shikohet një rënie e lehtë në eksportet shqiptare (minerale, gurë, bimë mjekësore, dru etj.), kurse fasonët nuk kanë pësuar rritje të aktivitetit", u shpreh zëvendësministri i Financave, Mima. Sipas Bozdos, "politikat ekonomike dhe fiskale të ndërmarra nga qeveria kanë qenë të drejta dhe se kanë shërbyer si amortizatorë të fuqishëm për reduktimin thuajse në minimum të ndikimit në ekonominë shqiptare të krizës ekonomike botërore". Numri dy i METE-s pranoi një rënie edhe të importeve, sa i takon vlerës, ndërsa në sasi nuk ka ndryshim nga viti i kaluar. Lidhur me të ardhurat e dymujorit, të cilat nuk janë bërë ende publike, zyrtarët thanë se "janë përgjithësisht në linjë me planifikimin".  
 
Duke u ndalur te situata jo pozitive e tregtisë me jashtë, nga të dy zëvendësministrat u pa me optimizëm tregtia që po kryen KESH, në drejtim të shitjes së energjisë elektrike, nga ku u sigurua 5 milionë euro. Sipas tyre, kjo vlerë kompenson humbjet në eksportet shqiptare.  
 
 

Fullani: Qeveria po rrezikon seriozisht ekonominë e vendit
 
Banka Qendrore kritikon ekzekutivin për buxhetin 2008. "Nuk ka para për ditë të vështira"  
 
Gjergj Erebara
 
Këshilli Mbikëqyrës i Bankës së Shqipërisë miratoi deklaratën më kritike në shumë vite kundër qeverisë dje, në një mbledhje maratonë që zgjati më shumë se dhjetë orë. Sipas deklaratës, qeveria tejkaloi objektivin e deficitit buxhetor, shkaktoi rritje marramendëse të importeve dhe deficitit të llogarisë korrente, rriti borxhin e brendshëm dhe, më e rëndësishmja, "kufizoi hapësirën për stimuj të tjerë fiskalë në të ardhmen". BSH vendosi të qëndrojë neutrale në politikën monetare në mbledhjen e djeshme, por i kërkoi qeverisë të shtrëngojë rripin këtë vit për të shmangur probleme të tjera. Kjo ishte deklarata më kritike që BSH-ja ka hartuar në shumë vite. Herën e fundit që Banka Qendrore kreu një sulm frontal kundër ekzekutivit, ishte në korrik të vitit 2001, kur qeveria e atëhershme u kritikua për shpenzimet e tepruara elektorale.  
 
 
Kritikat
 
"Sektori fiskal e mbylli vitin 2008 me një deficit buxhetor në nivelin 5.7 për qind të PBB-së, duke shënuar një rritje të dukshme krahasuar me vitin 2007", thotë BSH. Qeveria i pati premtuar Fondit Monetar Ndërkombëtar ta ulë deficitin në 5.2%, por e pati të pamundur përballë rritjes së kostos së rrugës Durrës-Kukës.  
 
"Stimuli i lartë fiskal për vitin 2008 shkoi kryesisht për financimin e shpenzimeve kapitale, por ai ndikoi edhe në rritjen e importeve dhe të deficitit tregtar të vendit", vijon më tej deklarata e BSH-së. Deficiti fiskal i vitit 2008 u reflektua në rritjen e borxhit publik në nivelin 55.6 për qind të PBB-së, duke kufizuar hapësirën për stimuj të tjerë fiskalë në të ardhmen.
 
Deficiti i llogarisë korrente arriti rreth nivelit 14.9 për qind të PBB-së, krahasuar me nivelin 11 për qind të shënuar në vitin 2007. Ky tregues rrezikon të sjellë zhvlerësim të monedhës kombëtare dhe vë në dyshim stabilitetin makroekonomik të vendit. Deficiti i llogarisë korrente vitin e kaluar ishte edhe më i lartë sesa deficiti i vitit 1997, kur vendi gjendej në anarki të plotë.
 
BSH-ja nuk lë pa përmendur se deficiti u shkaktua pjesërisht nga kriza financiare globale, por qeveria e përkeqësoi më tej situatën. Për pasojë, leku u dobësua me 6% kundrejt euros gjatë muajve të parë të këtij viti dhe ka tendencë për dobësim të mëtejshëm. Burime nga tregu valutor thonë se Banka e Shqipërisë po përpiqet çdo ditë të shmangë nënçmimin e mëtejshëm të monedhës kombëtare, por fati i lekut varet edhe nga politikat e qeverisë për këtë vit.  
 
"Banka e Shqipërisë gjykon se ruajtja e deficitit buxhetor brenda niveleve të programuara gjatë gjithë harkut kohor të vitit 2009 do të përbënte një kontribut optimal të politikës fiskale në situatën aktuale. Ky kontribut do të materializohej në kontrollin e normave të interesit të letrave me vlerë të qeverisë dhe të kostos së shërbimit të borxhit publik, si dhe do të krijonte më shumë hapësirë për kreditimin e sektorit privat të ekonomisë", thotë Banka Qendrore në deklaratën e djeshme. Kjo është hera e parë në shumë vite që BSH-ja kërkon hapur nga qeveria të mos i tejkalojë shpenzimet.  
 
 
Rruga Durrës-Kukës
 
Pjesa dërrmuese e problemeve të vërejtura në ekonominë shqiptare gjatë dy viteve të fundit lidhen drejtpërsëdrejti me projektin për ndërtimin e segmentit Rrëshen-Kalimash. Rruga i kushtoi ekonomisë 1.9% të PBB-së gjatë vitit 2007 dhe 2.9% gjatë vitit 2008. Këtë vit pritet të kushtojë 3.2% të PBB-së. FMN-ja vlerëson se 80% e këtyre parave shkojnë për importe. Për rrjedhojë rriten deficitet e vendit dhe pakësohet valuta në treg. Këto shpenzime u shoqëruan për fat të keq gjatë vitit të kaluar me rënie të remitancave nga emigrantët, për shkak të krizës botërore dhe u bënë barrë e rëndë për ekonominë kombëtare. Më pak se një e treta e kostos së deritanishme të rrugës është mbuluar me kredi të huaj. Pjesa tjetër është grumbulluar në tregun e brendshëm, gjë që ka sjellë pakësim të valutës së disponueshme në tregun e brendshëm. Problemi më i madh qëndron në faktin se shpenzimet për këtë projekt priten të jenë më të mëdha se kurrë këtë vit, ndërsa qeveria kërkon parà  shtesë për të rritur paga e pensione para zgjedhjeve të verës. Këta faktorë, të kombinuar, rrezikojnë shumë nga ato që vendi ka arritur nën mbikëqyrjen e FMN-së në dhjetë vitet e fundit. Edhe BSH-ja është e shqetësuar seriozisht për stabilitetin makroekonomik.  
 
"Banka e Shqipërisë mbetet e vendosur për të marrë të gjitha masat e lejuara nga hapësira e saj ligjore dhe nga nevoja për ruajtjen e stabilitetit makroekonomik, për të mbështetur ekonominë me likuiditet dhe për të garantuar shëndetin e sistemit financiar", thuhet në deklaratën e djeshme.
 
Sipas vlerësimeve të FMN-së, sistemi financiar shqiptar rrezikohet të tronditet thellë në rast se leku pëson zhvlerësim të shpejtë, për shkak se 75% e kredive janë në euro dhe sa më shumë të shtrenjtohet euro kundrejt lekut, aq më shumë njerëz bëhen të paaftë të shlyejnë kreditë e tyre. Shpenzimet e qeverisë kanë shkaktuar sakaq shtrenjtim të lekut në tregun e brendshëm dhe qeveria e ka pasur të vështirë të arkëtojë të gjithë nevojën që ka për borxh. Rritja e kërkesës së qeverisë për borxh nga njëra anë rrit koston e borxhit dhe, nga ana tjetër, heq nga tregu para që mund të përdoren më me eficensë në kreditimin e sektorit privat.
 
Nëse qeveria nuk i tejkalon shpenzimet këtë vit, sipas BSH-së kjo gjë do të materializohej në kontrollin e normave të interesit të letrave me vlerë të qeverisë dhe të kostos së shërbimit të borxhit publik, si dhe do të krijonte më shumë hapësirë për kreditimin e sektorit privat të ekonomisë".  
 
 
Para shtesë për tunelin
 
Operatori i Sistemit të Transmetimit do të detyrohet të investojë 4 milionë dollarë të marra borxh nga qeveria për ndërtimin e një nënstacioni të ri dhe një linje 110 kilovolt në drejtim të Kalimashit. Projekti synon të furnizojë me energji elektrike pajisjet e ajrimit të tunelit të Kalimashit. Furnizimi i rregullt me energji i impianteve të ajrimit në vepra të tilla është thelbësore për të mos shkaktuar aksidente të rënda.  
 
I dizajnuar fillimisht si një projekt që kushton 418 milionë euro, rruga Rrëshen-Kalimash ka kushtuar deri tani shumë më tepër, ndërsa deri në fund mund të kushtojë deri në 800 milionë euro. Qeveria nuk ka pranuar të deklarojë se sa ka kushtuar rruga deri tani dhe se sa pritet të kushtojë deri në përfundim. Tunelet priten të hapen para zgjedhjeve të qershorit, por punimet në rrugë do të vijojnë deri në mes të vitit 2010.  
 
 
Banka Qendrore dhe qeveria
 
Banka e Shqipërisë ka si detyrë primare ligjore të ruajë stabilitetin makroekonomik të vendit, gjë që gjatë viteve të fundit e ka arritur me sukses të plotë. Por, të paktën në dy raste ekzigjencat elektorale të qeverisë e kanë vënë në rrezik këtë gjë. Në vitin 2001, ish-guvernatori Shkëlqim Cani e kritikoi ashpër qeverinë e drejtuar në atë kohë nga Ilir Meta për shpenzimet e tepruara të parave në rritje pagash e pensionesh dhe investime në infrastrukturë, në përpjekje për të fituar zgjedhjet e vitit 2001. BSH-ja pati një politikë mirëkuptimi me qeverinë gjatë vitit 2005, por duket se ka mbërritur në prag të luftës me ekzekutivin e sotëm. Pas largimit të Fondit Monetar Ndërkombëtar, Banka e Shqipërisë pritet të bëhet kontrolluesi më efektiv i delirancave elektorale të ekzekutivit, për sa kohë vendi nuk ka nënshkruar traktatin e Mastrihtit për anëtarësim në Eurozonë. Kjo gjë pritet të ndodhë jo më parë se viti 2020.  
 
 
Kritikat e BSH
 
* Qeveria tejkaloi deficitin
 
* Qeveria rriti borxhin e brendshëm
 
* Qeveria shkaktoi rritjen e importeve
 
* Qeveria shkaktoi rritjen e interesave të lekut  
 

FMN: Ekonomia shqiptare nën efektet e krizës, rritja do jetë më pak se 1%
Nga Fitim Zekthi - Tema
 
Ekonomia shqiptare po vihet gjithnjë e më shumë në vështirësi për shkak të efekteve të krizës ekonomike dhe ky vit duket se do ta thellojë rënien e ekonomisë duke bërë që vendi të ketë një rritje thuajse zero të prodhimit të brendshëm dhe të të ardhurave për frymë. Përfaqësuesi i Fondit Monetar Ndërkombëtar, Gerwin Bell, tha dje në Tiranë se rritja ekonomike e vendit do të jetë më pak se 1% dhe ajo do të luhatet në kufijtë nga zero në 1%. Përfaqësuesi i Fondit Monetar Ndërkombëtar, Bell, një njohës mjaft i mirë i Shqipërisë dhe i ekonomisë sonë, rrëzoi qëndrimin e zyrtarëve të qeverisë shqiptare për një ekonomi të paprekur nga kriza dhe tha se gjendja është vërtet mjaft serioze dhe se ky lajm i keq për ekonominë tonë mund të jetë edhe më i keq në muajt që do të vijnë. Z. Bell kërkoi që qeveria shqiptare të mos rrisë pagat dhe pensionet, siç ajo ka premtuar, dhe të mos ulë në anën tjetër nivelin e kontributit të sigurimeve shoqërore. Përfaqësuesi i FMN ishte mjaft i drejtpërdrejtë dhe kundërshtoi ashpër masat që mund të marrë qeveria ose masat që ajo ka premtuar se do të marrë sa i takon rritjes së pagave dhe pensioneve. Bell theksoi se situata në vend mbetet ende e paqartë dhe nuk mund të thuhet se sa do të jetë efekti real i krizës. Sipas tij, efektet e krizës janë shfaqur dhe do pasqyrohen në uljen e nivelit të kreditimit nga bankat, uljen e dërgesave dhe ulje të eksporteve. Qeveria shqiptare megjithatë duket se e ka vendosur kursin e saj në politikat ekonomike në vend dhe se nuk do të ndikohet shumë nga ajo që thotë Fondi Monetar Ndërkombëtar.  
 
Sipas ministrit Bode, duke filluar nga 1 maji do të bëhet rritja e pagave dhe do të ulet niveli i kontributeve e sigurimeve shoqërore, e njohur ndryshe si taksa e punës. Kreu i financave deklaroi se qeveria do të përballojë krizën nëpërmjet kontigjencave, është një shumë prej 2 mld lekësh, kësaj shume do t’i shtohen edhe të ardhurat nga privatizimet, të cilat vlerësohen në masën e 260 milionë eurove. Ecurinë e ka komentuar edhe Guvernatori i Bankës së Shqipërisë. Guvernatori i Bankës së Shqipërisë, Adrian Fullani, ka qenë në të njëjtin arsyetim me FMN dhe ka këshilluar qeverinë të bëjë rialokimin e shpenzimeve, të gjenden financime shtesë për të mbështetur buxhetin dhe të shtyhen shpenzimet që nuk janë të domosdoshme për ekzekutivin. Fullani theksoi se sistemi financiar e bankar janë të sigurt, pasi bankat, sipas tij, janë të mirëkapitalizuara dhe po dalin me fitim.
 
 
 
Ashtu si ka ndodhur dhe ne 1996-en kur FMN keshillonte qeverine e atehereshme per firmat piramidale edhe kesaj here e njejta qeveri refuzon te marre parasysh keto keshilla dhe vetem kur shteti ta shohe veten ne fund te humneres dhe populli te humbas gjithe hasetet e veta do vijne te na tregojne perralla me agjentura greko-serbe. O koketrashe te politikes thirrini mendjes dhe mos na merrni dhe nje here me qafe se do jete tejet e veshtire ringritja kesaj rradhe

Likuiditeti 5 here me pak se 2008
 
TCH
 
Te dhenat me te fundit zyrtare te Bankes se Shqiperise tregojne se ekonomia po vuan mungesen e financimeve.  
Ne tremujorin e pare deficiti i bilancit te pagesave, i cili mat flukset e hyrje-daljeve te valutes, arriti ne 130.9 milione euro, 5 here me shume se tremujori i pare i vititi te kaluar.  
 
“Kjo do te thote qe ne vend ne 3 muajt e pare kane hyre me pak para se sa kane dale, qe do te thote se vendi konsumon me shume se sa prodhon”, deklaron Ilia Kristo, profesor i biznesit nderkombetar, Fakulteti Ekonomise.  
 
Per t’u perballur me kete situate, ekonomia shqiptare ka vetereaguar duke ulur kerkesen per mallra nga jashte. Sipas te dhenave ne tremujorin e pare, deficiti tregtar ra me 2 per qind, si pasoje e uljes se importeve.  
 
“Ky reagim ne masen 2% eshte minimal dhe eshte nje reagim ne kushtet kur leku eshte i zhvleresuar dhe ekonomia nuk e ka shfrytezuar kete avantazh”, pohon Kristo.  
 
Ne kushtet kur vetkorrigjimi i ekonomise eshte i pamfjatueshem, rreziku vjen nga thellimi i deficitit te pagesave.  
 
Ekspertet thone se kjo prirje nuk duhet te zgjase shume pasi do te perkeqesonte pozcionin financiar te vendit, sic ndodhi  ne disa vende te rajonit, ekonomite e te cilave i shpetuan kolapsit fale ndihmes financiare ne shuma te medha nga Fondi Monetar Nderkombetar. Ndaj kerkohet nje tjeter nderhyrje.  
 
“Ne nuk presim qe elementi qe ka cuar ne perkeqesim do te coje ne nje permiresim te shpejte. Duhet nje burim i financimit te jashtem, qe mund te jete FMN ose i ndryshem”, shton Kristo.

Durrës-Kukës, Berisha e Erdogan presin shiritin
 
Kryeministri Berisha e cilësoi si një ditë historike, inagurimin e autostradës Durrës- Kukës- Morinë. Ai e quajti autostradën si korridori i miqësisë dhe i bashkëpunimit.
“Sot inaguroj korridorin e kombit. Inaguroj autostradën Rrëshen Kalimash e cila, përbën veprën më të madhe pas anetaresimit të Shqipërisë në NATO dhe pavarësisë së Kosovës për mbarë kombin shqiptar”- tha kryeministri Berisha në fjalën e tij në podiumin e ngritur në hyrje të një mbikalimi të autostradës. Ai i shprehu mirënjohje të thellë homologut turk, Rexhep Taip Erdogan për pranimin e ftesës e cila është shenjë e solidaritetit dhe miqësisë mes dy vendeve.
Dy kryeministrat  mbërritën në ceremoninë e inaugurimit rreth orës 13.00.  
Tuneli- tha Berisha- do të shndërrohet në faktor të madh të bashkëpunimit dhe integrimit rajonal. “Qytetarë të Kosovës ju sot merrni një shpërblim të madh për luftrat tuaja për liri dhe dinjitet kombëtar. Korridoi i kombit është dëshmia e madhe e madhështisë së lirisë e ndërtuar këtu në terrenin ndofta më të vështirë të planetit nga njëri prej kombeve që prej 15 vitesh renditej ndër më të varfrit në botë.”  
Kryeministri turk Erdogan nga ana e tij tha se autostrada është një kryevepër, një nismë e madhe insfrastrukturore e ndërtuar nga një firmë turke, Bechtel Enka.
“Kjo rrugë është e rëndësishme dhe kryevepër shumë e madhe. Jemi krenarë që është realizuar një vepër e tillë në një terren të tillë malore në Shqipërinë tonë mike e aleate”- tha Erdogan gjatë fjalës së tij përshëndetëse.
Kryeministri turk u shpreh i bindur se partneriteti mes dy vendeve do të vazhdojë dhe do të forcohet më shumë ndërsa fton investitorët turq të hapin biznese ne Shqipëri.
“Ne jemi të gatshëm te bëjmë cdo gjë për dhe të ndihmojmë për mirëqënien dhe stabilitetin e Shqipërisë dhe të Kosovës” - shtoi Erdogan  
 
 
Balkanweb

Parashikimi i Bodes: Presim rritje të papunësisë në vend
 
Publikohet vlerësimi më i fundit për situatën ekonomike
 
ARD KOLA  
 
Ministria e Financave bën vlerësimet e fundit mbi efektet e krizës në ekonominë shqiptare. Dikasteri i drejtuar nga Ridvan Bode ka miratuar kuadrin makrofiskal (të rishikuar), nga ku mësohen fakte që zyrtarizojnë rënien ekonomike të vendit. Qeveria kishte miratuar në fillim të vitit një normë papunësie për 2009-ën, në nivelin e rreth 12.3 për qind, duke u nisur nga skenari se kriza nuk do të ndikojë direkt mbi ekonominë shqiptare, si pasojë e disa masave të marra në tre vitet e fundit (taksat dhe investimet). Po në janar, kur u miratua raporti makrofiskal, ministri Bode paraqiti studimin se rritja ekonomike do të kishte një mesatare prej rreth 6 për qind. Situata ndryshoi me kalimin e muajve, kur u panë rënie të theksuar të eksporteve, shtrëngim kredish dhe më pak financime nga emigrantët. Bizneset po falimentonin, duke nxjerrë të papunë me mijëra persona. Këtë fakt qeveria nuk e pranoi edhe pas tre muajve nga zhvillimet në ekonomi. Vetëm në maj, Ministria e Financave mblodhi ekspertët për të bërë disa rishikime të kuadrit makrofiskal për vitet 2009-2012, duke vendosur zyrtarisht se ekonomia shqiptare do ta pësojë nga kriza financiare. Konkretisht, niveli i papunësisë nga 12.3 për qind që ishte në fillim, aktualisht pritet të arrijë në 12.9 për qind. Duke e krahasuar me vitin 2008, papunësia do të ketë rritje të lehtë me 0.2 pikë përqindje.
 
Ndikimi në ekonomi
 
Më herët qeveria rishikoi rritjen ekonomike, duke e parashikuar në 4.8 për qind, nga 6 që ishte në fillim të vitit. Për institucionet e huaja financiare, Shqipëria nuk do të ketë rritje ekonomike më të madhe se 2 për qind, madje parashikimet e Fondit Ndërkombëtar Monetar-FMN flasin për rritje deri me 1 përqindje. Duke qëndruar te parashikimet e fundit të Ministrisë së Financave, thuhet se ekonomia shqiptare do të pësoje ulje me rreth 6 miliardë lekë në Prodhimin e Brendshëm Bruto-PBB (GDP). Tjetër vlerësim negativ lidhet me konsumin, ku pritet një rënie drastike e shpenzimeve në total, pra të privatit dhe shtetit, përfshi edhe familjet. Ky rezultat vjen më së shumti nga rënia e të ardhurave në të gjitha zërat e ekonomisë. Në tatime dhe dogana kemi të paktën minus 50 milionë dollarë, kurse nga emigrantët po vërehet një ulje e të ardhurave në miliona euro. Sa u takon privatizimeve, qeveria nuk ka dhënë detaje se si do t‘i përdorë të ardhurat nga shitja e OSSH-së, në vlerën e rreth 102 milionë eurove. Ajo që dihet me siguri, është se gjysma do të shkojë për financimin e rrugës Durrës-Kukës.  
 
Shifrat e INSTAT-it
 
Gjatë tremujorit të katërt 2008 forca e punës është rritur me 5 594 persona krahasuar me tremujorin e tretë. Numrit mesatar të të punësuarve në sektorin privat bujqësor, vlerësuar sipas Anketës së Forcës së Punës 2007, është 568 549 persona. Të dhënat e fundit nga Instituti i Statistikave, INSTAT, tregojnë se, në sektorin privat jobujqësor gjatë këtij tremujori vihet re një rritje prej 1.78 për qind e numrit mesatar të të punësuarve krahasuar me tremujorin e tretë të vitit 2008. Në këtë sektor vihet re tendenca në rritje e numrit të të punësuarve. Kështu, numri mesatar i të papunëve të regjistruar gjatë tremujorit të tretë 2008 është 141 495 persona, ndërsa numri mesatar i të papunëve që përfitojnë pagesë papunësie është 9 916 persona. Po sipas INSTAT-it, niveli mesatar i ndihmës së pjesshme ekonomike është 2 986 lekë, ndërsa niveli i ndihmës ekonomike të plotë është 3 798 lekë. Niveli bazë i pagesës së papunësisë me VKM Nr. 236, datë 27.02.2008 është 5 980 lekë.  
 
Studiuesit:
 
Papunësia në vend, 30%
 
Numri i të papunëve në kryeqytetin shqiptar shkon në shifrat e 20 mijë personave. Këtë shifër japin ekspertët e pavarur, mbi bazën e një studimi në tregun e punës. Sipas tyre, disproporcioni midis rritjes ekonomike dhe punësimit në Shqipëri rezulton ende shumë më i theksuar se disproporcioni në nivel global. Nëse gjatë vitit 2006 ekonomia botërore shënoi një rritje rreth 5%, niveli global i papunësisë ishte rreth 6.3%. Ndërsa në Shqipëri, ky raport gjatë të njëjtës periudhë ishte 5% me rreth 14%, duke u mbështetur në shifrat zyrtare dhe 5% me rreth 30%, duke u mbështetur në statistikat e burimeve alternative. Sipas ekspertëve, nevojitet orientim dhe zhvillim ekonomik drejt sektorëve prodhues dhe atyre të cilët krijojnë më shumë vende pune, si turizmi, ndërtimi etj. Vetëm 2% e punëkërkueseve të papunë të regjistruar janë me arsim të lartë, ku dominojnë arsimtarët, ekonomistët, agronomët etj. Rajoni i Durrësit, Korçës, Beratit dhe Elbasanit e ka rreth 12.5% nivelin e papunësisë. Papunësia më e lartë paraqitet në Skrapar me 18.9%.  
 
 
Si ka mundesi te ndodh kjo, nga njera ane ne jemi ne boom ekonomik dhe nga ana tjeter presim 160 mije vende pune te premtuara nga kryeministri dhe 100 mije vende nga Ilir Meta?

11:27:00 - 15.07.2009Investime  
Itali: Sportel për investuesit e Barit në Shqipëri e Ballkan  
--------------------------------------------------------------------------------

 
 
Kreu i Provincës së Barit të Italisë, Francesco Schittulli ka takuar dje parlamentarin shqiptar Fatmir Toci. Ky lajm është bërë i ditur nga agjencia e lajmeve ANSA. Në kuadër të këtij takimi është lajmëruar edhe hapja e një sporteli për kompanitë e Barit që synojnë të investojnë në Ballkan. Meqënëse me formimin e qeverisë së re në Shqipëri pas zgjedhjeve të 28 qershorit, është premtuar se do të vazhdojë bashkëpunimi me investuesit e Barit, vizita e Tocit në këtë Provincë rikonfirmon edhe një herë nisjen e marrëdhënieve institucionale, ekonomike dhe kulturore menjëherë pas stabilizimit të qeverisë së re. Schittulli, në fjalën e tij për sa i përket këtij bashkëpunimi, tha: “Tregu shqiptar përbën një mundësi konkrete zhvillimi për ndërmarrjet bareze. Po ashtu, territori ynë, me prodhimet e veta, përbën partnerin ideal për Shqipërinë në sektorë të ndryshëm ekonomikë. Kështu, bëhet e domosdoshme hapja e një sporteli real që ofron informacione dhe shërbime për të gjitha ato ndërmarrje të Barit që duan të investojnë në Shqipëri dhe në të gjithë zonën e Ballkanit. Zona e Ballkanit është prioritet për zhvillimin dhe konsolidimin e strategjive politike dhe ekonomike të territorit tonë”.  

Rritja ekonomike për 3-mujorin e parë është vetëm 1 për qind
Nga Fitim Zekthi
 
Rritja ekonomike e Shqipërisë gjatë 3-mujorit të parë të këtij viti ka qenë 1.1% krahasuar me 3-mujorin e fundit të vitit që kaloi. Instituti i Statistikave tha dy ditë më parë se rritja ekonomike për 3-mujorin e parë të këtij viti është 6%. Të dhënat zyrtare bëjnë me dije se INSTAT ka kryer një matje të rritjes ekonomike me anë të sondazheve dhe shifra e përftuar prej tyre e llogarit rritjen krahasuar me 3-mujorin e parë të vitit të kaluar. Rritja ekonomike 3-mujore e paraqitur nga Instituti i Statistikave kështu ka mundur të fshehë faktin që rritja ekonomike është 1.1%.  
 
Ministria e Financave në bazë të llogarive të saj është e bindur se rritja ekonomike e vendit gjatë 3-mujorit të parë të këtij viti krahasuar me 3-mujorin e parë të vitit që kaloi nuk tregon ndonjë gjë të madhe veç kahjes së ecurisë ekonomike. Treguesi më i saktë dhe më domethënës për rritjen ekonomike në çdo 3-mujor është ai që e krahason atë me 3-mujorin pasardhës. Burime të Ministrisë së Financave thanë dje se vendi ka rritje ekonomike, ekonomia po shfaqet elastike dhe rritja është e moderuar. Për 3-mujorin e parë, krahasuar me 3-mujorin e fundit të vitit që shkoi, kishim një rritje afërsisht me 1.1%. Krahasimet e treguesve ekonomikë kanë kuptim, kur ata iu referohen segmenteve kohore paraardhëse. Një vend hyn në recesion, kur rritja e dy 3-mujorëve njëri pas tjetrit është negative. Pra kemi të bëjmë me tregues të rritjes ekonomike që i referohen dy 3-mujorëve ngjitur. Pa diskutim që sondazhi i Institutit të Statistikave ka vlerën e tij, pasi ai tregon se vendi ka një ekonomi që është duke ecur në kahun pozitiv, por ai nuk tregon ritmin, me të cilin po ndodh kjo rritje.  
 
Të gjitha vendet e botës, të cilat kanë zyra statistikash serioze, paraqesin të dhëna mbi rritjen ekonomike, prodhimin, numrin e vendeve të punës për çdo 3-mujor duke iu referuar 3-mujorit të mëparshëm. Madje në tregues si numri i vendeve të punës ka të dhëna edhe mujore, të cilat krahasohen vetëm me muajin paraardhës. Byroja Qendrore e Punës në ShBA paraqet çdo muaj numrin vendeve të punës që po humbet në këtë vit të krizës ekonomike. Po ashtu, Departamenti i Thesarit dhe Banka Qendrore paraqesin shifrën e rritjes ekonomike duke e krahasuar atë më 3-mujorin e mëparshëm. Këtë gjë janë duke e bërë të gjitha vendet. Rritja ekonomike në Shqipëri ka qenë gjithnjë një çështje që ka ngjallur debat dhe shifrat mbi të janë interpretuar shumë gjatë, megjithatë është e nevojshme të thuhet se ato kanë kuptim, kur jepen të tilla që të jenë pranë së vërtetës dhe të krahasohen me segmentet kohore paraardhëse.  
 

Nis Boshti i Jugut, Tiranë – Elbasan tani për 18 minuta
 
 
Nisja e autostradës Tiranë-Elbasan me tunel në Krrabë, është pjesë e projektit të rëndësishëm të infrastrukturës rrugore boshtit qendror jugor, një premtim elektoral i kryeministrit Berisha që mesa duket po konkretizohet me shpejtësi. Kryeministri Berisha, gjatë emisionit ora e debatit në Televizionin Ora Neës dha edhe afatet për autostradën e re, e cila do shkurtojë distancën mes Tiranës dhe Elbasanit në vetëm 25 kilometra të përshkueshme për vetëm 18 minuta me automjet.
Pikënisja e autostradës Tiranë-Elbasan do të jetë nyja e Unazës së Re të Tiranës, për të vijuar në Lundër, Mullet, Ibë, duke përshkuar Kërrabën me anë të një tuneli prej mëse 2 kilometrash e duke dalë në anën tjetër në Luginën e Bradasheshit, e gjitha kjo për vetëm 25 kilometra. Ky ishte një ndër 3 projektet në letër që ishin hedhur për të lidhur kryeqytetin me Elbasanin për të shmangur rrugën e vështirë në Qafë Kërrabë. Sipas shefit të qeverisë u përzgjodh ky varjant pasi i shërben më së miri trafikut në Boshtin e Jugut. Falë kësaj autostrade me 4 korsi, e cila fillon brenda vitit të ardhshëm, Elbasani do të shndërrohet në një lagje të kryeqytetit.Kostoja e kesaj rruge qe ne total llogaritet 170 milione euro  pritet te lidhe ne nje distance me te shkurter kohore edhe rajonet e Pogradecit e Korces. Por edhe ngritja e industrive te renda ne kete zone, si cimentos dhe hekurit, materialeve te ndertimit, lendes drusore etj., ka nxitur realizimin e projektit, me qellim zbutjen e varferise dhe zhvillimin ne qytetet e vogla si Cerriku, Gramshi, Belshi dhe Kucova.

Dergesat nga emigracioni ulen 6% me 2009
 
E Enjte, 04 Shkurt 2010
 
 
Dergesat e emigranteve gjate nentemujorit te vitit 2009 drejt Shqiperise, u zvogeluan me rreth 6 per qind ndaj te njejtes periudhe te vitit paraardhes dhe me rreth 19 per qind ndaj te njejtes periudhe te vitit 2007, duke lekundur raportin e kerkeses dhe ofertes per valute dhe duke ndikuar keshtu ne ecurine e kursit te kembimit. Banka e Shqiperise ne nje studim te fundit mbi dergesat e emigranteve veren, se renia e tyre ka nisur qysh para fillimit te krizes globale ekonomike. Ngadalesimi i remitancave gjate vitit 2009, megjithese ishte kryesisht nje reflektim direkt i efekteve te krizes boterore, mund te konsiderohet edhe si nje sinjal i pare ne ecurine e pritshme te tyre ne te ardhmen, konsideron autoriteti qendror bankar. Keshtu reduktimi progresiv i vleres dhe i peshes relative te tyre lidhet kryesisht me karakterin kohor te dergesave, te cilat sikurse pranohet dhe nga studime te ndryshme kane prirje afatgjate renese. Emigrantet, me kalimin e kohes, stabilizohen ne vendin prites, krijojne familjet e tyre e per pasoje perballen me
 
presione te ndryshme, per te ulur nivelin e dergesave drejt vendit te origjines. E njejta prirje pritet te ndodhe edhe per Shqiperine dhe per kete arsye, perpjekja per te gjetur burime alternative, te cilat gjenerojne flukse hyrese valutore te qendrueshme, si dhe kanalizimi i tyre ne sektore ekonomike prodhues e ne investime shihet e domosdoshme.
 
Analistet prane Bankes Boterore, Fondit Monetar Nderkombetar dhe Organizates Boterore per Migracionin kane arritur ne te njejtat rezultate: dergesat e emigranteve aktualisht shkojne per financimin e konsumit te perditshem ndaj, ato perfaqesojne nje burim kapitali te kufizuar per investime dhe per financimin e zhvillimit te qendrueshem ekonomik te vendeve te origjines. Ndaj, ne ditet e sotme, kur vendet kane nje histori migracioni te gjate, vemendja me shume se ne flukset e remitancave, po synon te perqendrohet ne zhvillimin e instrumenteve financiare te pershtatshem per thithjen e kursimeve te emigranteve. Keshtu kursimet e emigranteve, vleresohen te jene here me te larta se niveli i dergesave te tyre prane familjeve ne rastin e Shqiperise. Nga ana tjeter, emigrantet perfaqesojne edhe nje kanal te rendesishem per transferimin e njohurive te reja, menyrave te reja te prodhimit, etikes se punes, teknologjive te reja si dhe nje kulture te re te te berit biznes. Gershetimi i ketyre dy perberesve, kursimet dhe njohurite e reja, do te perfaqesonin nje burim potencial shume te rendesishem per zhvillimin e vendeve te origjines ne pergjithesi. "Efektet dhe mesimet e krizes ekonomike dhe financiare qe perfshiu tregjet boterore gjate viteve 2008-2009 duhen konsideruar ne hartimin e politikave ekonomike dhe strategjive qe lidhin migrimin me zhvillimin e qendrueshem ekonomik te nje vendi", sqaron Banka e Shqiperise ne qerimin e saj. Nje dimension i rendesishem i tyre eshte edhe ecuria e pritshme e remitancave dhe aftesia e tyre, per te mbeshtetur objektivat e reduktimit te varferise dhe zhvillimin ekonomik te vendit.  
 
Zonat qe perfitojne me shume nga dergesat e emigracionit
 
Sipas Bankes se Shqiperise, rreth 190 mije nga 728 mije familje, ose afro 26 per qind e totalit te tyre ne territorin e Republikes se Shqiperise, perfitojne dergesa nga jashte ne formen e remitancave. Fluksi mesatar vjetor i dergesave te emigranteve per familje, vleresohet afersisht ne 1.900 euro dhe ndryshon nga qyteti ne qytet. Dergesat jane me te shpeshta ne zonat rurale. Rreth 59 per qind e familjeve pritese banojne ne zonat rurale dhe rreth 41 per qind e tyre, ne zonat urbane. Po keshtu ne zonat rurale, totali i perfituar gjate vitit, perfaqeson rreth 64 per qind te hyrjeve te pergjithshme te remitancave vjetore. Shperndarja gjeografike e familjeve tregon se remitancat, ne masen me te madhe, jane te perfituara nga popullsia e Tiranes, Vlores, Shkodres, por edhe Fierit. Fluksi mesatar vjetor i remitancave per familje, vleresohet afersisht ne 1897 euro dhe ndryshon nga qyteti ne qytet. Familjet ne Kucove, Peqin dhe Pogradec shfaqin fluksin me te ulet gjate vitit (nen 1000 euro), nderkohe qe ne Puke, Tropoje, Bulqize dhe Gramsh, hasen vellimet me te larta per familje (ne nje interval nga 3000-8000 euro ne vit).
 
Prurjet e emigranteve zene 10 % te ekonomise
 
Ne Shqiperi, dergesat nga emigrantet, te cilat vleresohen rreth nivelit 9-10 per qind te PBB-se, perfaqesojne nje fluks hyres teper te rendesishem si per familjet ashtu dhe per ekonomine ne teresi. Se bashku me investimet e huaja direkte dhe te ardhurat nga eksporti i mallrave dhe sherbimeve, ato perbejne nje nga zerat kryesore ne financimin e importeve dhe mbeshtetjen e nevojave te ekonomise per konsum e per investime. Duke filluar nga viti 2004, vlerat e raportit te dergesave te emigranteve ndaj PBB-se kane qene me te larta se ato te investimeve te huaja direkte, duke luajtur rolin e katalizatorit ne
 
zhvillimin ekonomik dhe financiar te vendit. Eshte vleresuar se nga popullsia e
 
pergjithshme e Shqiperise prej 3.2 milione banoresh, 1 milione kane emigruar ne Greqi dhe Itali. Sipas LSMS (INSTAT 2005), deri ne 26 per qind e familjeve shqiptare kane pjesetare te tyre qe punojne jashte shtetit. Shume ngushte te lidhura me ceshtjet e migracionit jane "Dergesat ne para te emigranteve", para ose te mira te derguara nga emigrantet ne familjet e tyre ne vendin e origjines. Volumi i dergesave ne Shqiperi eshte rritur ndjeshem qe prej fillimit te tranzicionit. Dergesat ne para te emigranteve behen gjithnje e me teper te rendesishme ne lidhje me aktivitete te tjera, duke perfaqesuar 10 per qind te PBB-se, 70 per qind te eksporteve dhe 33 te importeve, sipas Bankes se Shqiperise. Burime jozyrtare tregojne se familjet rurale kane likuiditet shtese, ka te ngjare prej dergesave ne para te emigranteve, te mbajtura ne mekanizma kursimi te vjetersuara. Sipas matjeve qe kane bere institucionet e financave ne vend, shifra rekord qe arrin deri ne 1,028 milione euro ne nje vit dhe qe pasqyron rreth 13.7 per qind te Prodhimit te Brendshem Bruto (PBB i korrespondon vitit 2004) duke i bere dergesat e emigranteve te jene nje faktor kryesor per mbijetesen financiare te vendit.