Rezervat shqiptare të naftës “shtohen” me 20%
23/03/2010 - Gazeta Shqip
Gjergj Erebara  
 
 
Një vlerësim i ri tregon se mund të nxirren 214 milionë fuçi naftë bruto
 
Një kompani kanadeze ka kryer rivlerësim të zonave naftëmbajtëse të Patos-Marinzës dhe Kuçovës dhe ka dalë në përfundimin se sasia e përgjithshme e naftës që mund të nxirret është rreth 20 për qind më e lartë nga sa mendohej më parë. Lajmi u dha nga kompania “Bankers Petroleum”, e cila shfrytëzon me anë të disa kontratave koncesionare këto zona. Rezervat e naftës që janë të dokumentuara plus ato që kanë probabilitet të lartë të gjenden, janë shtuar me 42 milionë fuçi. Nafta Patos-Marinzës u shit në tregun ndërkombëtar gjatë vitit të kaluar për mesatarisht 37 dollarë për fuçi. Sipas çmimeve të vitit 2009, sasia e naftës së nxjerrshme në Shqipëri është shtuar me rreth 1.6 miliardë dollarë. Por vlerësime të tilla konsiderohen si jo shumë të sigurta, për shkak se një numër i madh faktorësh mund të kenë ndikim të madh te rezultati final.
 
Gjatë vitit të kaluar, në vendin tonë u prodhuan nga kompania koncesionmarrëse 2.2 milionë fuçi, me vlerë të përgjithshme prej 86 milionë dollarësh. Zhvillimi në teknologjinë e shfrytëzimit të naftës mund të sjellë rritje të sasisë së naftës shqiptare të nxjerrshme.
 
Nafta shqiptare shitet në disa rafineri italiane përkundrejt çmimeve që variojnë në 50-60 për qind të çmimit referencë të bursës së Londrës, për shkak se ka nivel të lartë sulfuri. Nafta e Patos-Marinzës ka edhe kosto të lartë nxjerrjeje. Nxjerrja e naftës në Shqipëri vlerësohet se është me leverdi veçanërisht nëse çmimi në treg ndërkombëtar është më shumë se 70 dollarë për fuçi.
 
Rivlerësimi
Vlerësimet për sasinë e naftës që mund të rikuperohet nga një burim kryhen nga kompani të pavarura nga koncesionmarrësi për shkak se “Bankers Petroleum” është i listuar në bursë. Për vitin 2009, vlerësimi u krye nga kompania “RPS Energy Canada Ltd”. Kompania thotë se rivlerësimi i rezervave dhe planet për prodhimin janë të dhëna të hamendësuara në bazë të informacionit ekzistues, por nxjerrja e naftës është një “biznes spekulativ” dhe mbart rreziqe të shumta.
 
Zona naftëmbajtëse e Patos-Marinzës vlerësohet se do të shterojë rreth vitit 2025 me ritmin aktual të shfrytëzimit. Por përmirësimi i teknologjisë së nxjerrjes mund ta zgjasë jetëgjatësinë e burimit. Vendburimet e naftës në Shqipëri klasifikohen si burime ranore, ku nafta është e rëndë ose shumë e rëndë, gjë që e bën edhe shumë të vështirë nxjerrjen e saj. Puset e hapura në Shqipëri konsiderohen “të cekëta”. Thellësia e tyre e zakonshme është 500-700 metra me vetëm një burim që shkon deri në 3700 metra thellësi. Në vitet ’90 nëpër botë qe hapur besimi se “Shqipëria lundron mbi naftë” dhe se burimet e zbuluara janë vetëm emigrime të një burimi më të madh që besohej se gjendej në thellësi mbi 5 mijë metra. Gjigantët ndërkombëtarë të naftës investuan rreth 600 milionë dollarë në projekte të kërkimit të naftës në Shqipëri dhe u hapën puse më të thella se 5 mijë metra. “Në disa raste u gjet naftë, por ajo qe shumë e rëndë dhe qe e vështirë të nxirrej jashtë”, deklaroi kompania austriake OMV, e cila u tërhoq përfundimisht nga kërkimet në Shqipëri tre vjet më parë.

Privatizimi i “Albpetrol”, qindra punonjës pritet të dalin në rrugë
 
 
Kompania "Albpetrol" në Patos, Uzina Mekanike e Naftës, Kuçovë dhe Patos pritet që shumë shpejt të shtrihen në një të vetme, duke lënë në rrugë qindra punonjës. Lajmi është bërë publik nga zëdhënësja e kompanisë, Enkelejda Troka, e cila ka deklaruar se gjithçka do të bëhet në kuadër të ristrukturimit dhe marrëveshjes që kjo kompani ka bërë me kompani të huaja të prodhimit të naftës për dhënien me koncesion të një numri të madh pusesh. Tashmë një fakt i tillë, i paralajmëruar muaj më parë, është bërë zyrtar pas daljes dhe të vendimit të Këshillit të Ministrave. “Në zbatim të vendimit të Këshillit të Ministrave, nr. 275, datë 26.4.2010, në kuadër të ristrukturimit të ndërmarrjeve tregtare me kapital shtetëror, ‘Albpetrol’ Patos, Uzina Mekanike e Naftës, Kuçovë dhe Uzina Mekanike e Naftës, Patos, është vendosur bashkimi i tyre me anë të përthithjes së këtyre shoqërive. Ky bashkim si dhe zbatimi në vazhdimësi i ‘Albpetrol’ që ka me kompanitë e huaja ka sjellë që pjesa më e madhe e burimeve të naftës të shfrytëzohet nga këto kompani koncesionare. Si rezultat është domosdoshmëri shkurtimi i fuqisë punëtore në këto kompani”,- ka thënë zëdhënësja Troka. Sipas saj konfirmohet se mbi disa kritere mbi baza vjetërsie apo sociale do të bëhet dhe mbajtja në punë apo përfshirja në strukturat e reformës së thellë. Ajo ka konfirmuar se do të mbështeten kryefamiljarët, specialistët me eksperiencë, si dhe do të mbesin jashtë kompensimit nga shteti në rast përfshirjeje në reformë e të gjithë atyre punonjësve që kanë më pak se një vit punë në këtë sektor. “Vendimi i Këshillit të Ministrave parashikon daljen si të papunë e një pjese të konsiderueshme të punonjësve dhe trajtimin e tyre me pagë për një periudhë 1-vjeçare. Numri i punonjësve që do të përfitojnë nga zbatimi i vendimit të qeverisë do të jetë në varësi të të ardhurave financiare të shoqërisë”,- konfirmojnë burime zyrtare nga kompania “Albpetrol”, duke mos dhënë asnjë shifër konkrete të punonjësve që preken nga shkurtimet. Aktualisht numri total i punonjësve në sektorin e naftës është mbi 4000 dhe mesatarisht priten të shkurtohen jo më pak se 1000 punonjës. Kompania ka 4369 puse nga të cilat 2114 puse janë në punë, 1539 janë të fondit të ndalur dhe 716 mbahen nën vëzhgim. Gjithçka ka ardhur pas një marrëveshjeje që “Albpetrol” ka bërë me kompanitë e huaja të prodhimit të naftës që operojnë në vendin tonë për dhënien me koncesion të një numri të konsiderueshëm pusesh.